• BIST 106.116
  • Altın 146,769
  • Dolar 3,5271
  • Euro 4,1394
  • İstanbul 27 °C
  • İzmir 30 °C
  • Ankara 24 °C
  • Muğla 26 °C

Çiğ sütte sözleşmeli dönem

Çiğ sütte sözleşmeli dönem
ANKARA - (DÜNYA)Sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli inşa edilmesi, üretici teşkilatı ile alıcı arasında uyulması gereken kaidelerin belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanmasına ilişkin asalları tespit edilen

ANKARA - (DÜNYA)

Sanayiye arz edilen çiğ sütün alım ve satımının sözleşmeli inşa edilmesi, üretici teşkilatı ile alıcı arasında uyulması gereken kaidelerin belirlenmesi, üretim ve pazarlamada sürdürülebilirliğin sağlanmasına ilişkin asalları tespit edilen yönetmelik Resmi Gazete'de yayınlandı. Sanayiciler çiğ sütü yönetmelik kapsamında sözleşmeli almak zorunda olacak.

Yönetmeliğe göre sözleşmeler en az 6 ay en fazla 1 yıl müddetli yapılacak. Tarafl arın anlaşarak sözleşmeden dönmesi halinde 6 maaş minimum süre hükmü uygulanmayacak.

Sözleşmede teslim edilecek ve alınacak çiğ sütün dönemler bakımından minimum ve maximum miktarı, fiyatı, soğutma ve hizmet bedeli yer alacak. Üretici örgütleri vasıtasıyla satılan çiğ süt karşılığı alınan nakit avans, üretim oranlarına göre mensupları dağıtılacak.

Sözleşmede fiyat 4 şekilde belirlenebileceği hükmü yer alıyor.
Buna göre pazarlık, sütteki yağ ve protein oranlarına göre belirlenebilecek süt maliyetinde parite de dikkate alınabilecek. Paritede değişken ise yem olacak. yönetmelikte süt-yem paritesinin 1.3'ün altında olamayacağı, yani 1 kg sütün ücretinin en az 1.3 kg yeme denk olması gerektiği hükmü yer alıyor. Yönetmelik gereğince ayrıca Milli Süt Konseyi'nin tavsiye ettiği fiyat da esas alınabilecek.

Sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için Borçlar Kanunu'nun kararları uygulanacak.

Çiğ süt satışında halen Milli Süt Konseyi'nde belirlenen 1 lira 15 kuruşluk fiyat uygulanıyor. Ancak üreticiler, sanayicilerin bu fiyatı dahi ödememesinden yakınıyorlardı. Bu yönetmelikle beraber getirilen süt ve yem paritesinin fiyatı otomatik olarak 1.30 kuruşa yükselteceği yorumları yapılıyor.

Çiğ süte kontrat mecburiyeti ne getiriyor?

UZMAN GÖRÜŞÜ - Ali Ekber YILDIRIM

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye'nin senelik çiğ süt üretimi 18.5 milyon ton. Çiğ süt imalatının yaklaşık 10 milyon tonu sanayiciler, mandıralar ve diğer alıcılar tarafından satın alınarak işleniyor. Bu sütün alımında fiyat, kalite, ödemeler ve henüz birçok konuda sorunlar yaşanıyor. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bu sorunları çözmek, en azından azaltmak için çiğ süt alım ve satımına kontrat mecburiyeti getirdi.

Bu amaçla hazırlanan "Çiğ Sütün Sözleşmeli Usulde Alım Satımına İlişkin Yönetmelik" 16 Nisan 2015 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik ne getiriyor?
Özellikle alıcılar açısından kontrat yapılmasını zorunlu kılıyor. Kontrat yapmadan çiğ süt alanlara cezai yaptırımlar getiriliyor.

Çiğ süt üreticileri veya üretici örgütleriyle alıcılar arasında yapılacak kontrat ile fiyat ile ilgili çözüm öngörüyor. Sözleşmede kesin olarak bir fiyat yazılması gerekiyor. Bu fiyat için belli kriterler öngörülüyor. Üretici veya üretici teşkilatı ile alıcı, çiğ sütün maliyetini pazarlık ile belirleyip sözleşmeye yazabilir. Veya, çiğ sütteki koloni sayısı, somatik hücre sayısı, süt yağı ve protein oranlarını dikkate alarak kalite ve içeriğe göre bir fiyat belirleyebilirler. Süt yem paritesine göre veya Milli Süt Konseyi'nin ilan ettiği referans ücretine göre bir fiyat belirleyip sözleşmeye yazılacak. Yani fiyat yazılmayan kontrat olmayacak.

Sözleşme yapıldıktan sonra zorunlu sebepler dışında süt alımından vazgeçilemeyecek. Alıcılar bu güne kadar üreticiye "elimde yeterince süt veya süt tozu var, süt almayacağım" diyerek çiğ süt maliyetini düşürüyordu. Kontrat uygulaması ile teslim edilecek ve alınacak çiğ sütün dönemler itibari ile minimum ve maximum miktarı, fiyatı, soğutma ve hizmet bedeli, kalite ve miktar primi, muayene ve kabul şartları ile çiğ süt alım satımıyla ilgili ödeme yöntemi belirtilecek ve alıcı sütü almak zorunda olacak. Bu da üreticiyi koruyan bir uygulama olacak.

Sanayici ve diğer alıcılar açısından bakıldığında, yaptıkları kontrat ile istikrarlı hammadde temin edecekler. Kimden ne kadar, ne zaman ve hangi kalitede süt alacaklarını daha önce belirleyecekleri için üretimlerini buna uygun yönlendirebilecekler.

Sözleşmenin çiğ süt üreticilerine getirdiği en önemli değişikliklerden birisi, yem ve diğer girdileri sağlayan alıcılara karşı üreticinin korunması. Uzun bir müddetten beri üreticiden süt alan sanayiciler "yemini benden almazsan sütünü almam" diyerek ürettiği yemi adeta zorla üreticiye satıyor. Aldığı süt ile sattığı yem için bir parite yoktu. Yönetmelikte: "Sözleşmede, nakit avans veya çiğ sütün imalatında kullanılan her türlü girdinin alıcı tarafından üretici/üretici örgütüne verilmesi kararlaştırılabilir. Bu durumda avans tutarı ve girdi bedeli süt bedelinden mahsup edilecek ve üreticiye kesif yem verilecekse süt/ yem paritesi 1,3'ün altında olamayacak." deniliyor. Bu üreticiyi koruyan bir uygulama olacak.

Özetle çiğ süt alım ve satımında sözleşmeli uygulamaya geçilmesi sektörde birçok soruna çözüm getirecek gibi görünüyor. Ancak, geçmişteki deneyimler gösteriyor ki, yönetmelik, yasa çıkarmak sorun değil. Asıl iş uygulamada. Kağıt üzerinde her şey çok iyi görünse de uygulama biçimi çok önemli. Uygulamada bu yönetmeliğin nasıl sonuçlar doğuracağını görmek gerekir. Bakanlığın sistemi çok iyi denetlemesi gerekiyor. Kontrat yapılmayan üretici veya kontrat kapsamı dışındaki süt ne olacak? Bu konuda bir açıklık yok. Diyelim ki, 3 ton sütü olan bir üretici ile 1.5 tonluk kısmı için kontrat yapılırsa kalan 500 kilo ne olacak? Üretici bunu nasıl satacak? Bu sorulara yanıt verecek düzenlemeye ihtiyaç var.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Haber Geliyor | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 212 352 1370 | Faks : +90532 7937373 | Haber Yazılımı: CM Bilişim